Vrasja e poetit, gazetarit dhe intelektualit AFRIM MALIQI

Katër vjet nga vrasja e poetit, gazetarit dhe intelektualit AFRIM MALIQI
Në dritaren time perde mos lëshoni
Kështu shkruan në varrin e gazetarit dhe intelektualit unikat që e pati dhe e ka Llapi. Dhe të shkruash për të, duke ia njohur natyrën dhe shpirtin e tij të pavdekshëm, mund ta thyesh heshtjen e bardhë mbi librin-përmendore dhe në të njëjtën kohë mund të bësh një mëkat të madh e pastaj ta bartësh mbi supe si Jezusi Kryqin…Por, mbase nuk është mëkat të kujtosh një, vetëm një episod të Njeriut që jeton ndër ne sot e gjithëmonë …
Askurrë nuk kam menduar se do të duhet të komunikoj me njerëzit e dashur në këtë formë tejdimensionale. Së paku unë nuk e mbajta fjalën me përshëndetjen e fundit të kësaj bote apo… Në “Gazeta shqiptare” i pata thënë mirë u pafshim në dimensionin tjetër dhe sot ne komunikojmë përtej jetëve, në i thënqin jetë kësaj që ne po e jetojmë.
Ne kurrë nuk i kemi njohur rolet tona, pavarësisht parandjenjave dhe shenjave që gjithëmonë i kemi dëshifruar që më parë, sepse ishte gjithëmonë pyetja: Kush e ka radhën? Ky bashkëbisedim më është më i rëndi. . .tmerrësisht më dhemb e nuk e di çfarë të bëjë me lapsin. Nëse nuk shkruajë, atëherë do të më plasë lukthi dhe do të vetvritem me lapsin tim dhe shkarravinat e mia …
Tek varri i Njeriut, atë ditë vjeshte nuk shkova për të dialoguar sepse vetë natyra e tij nuk duron biseda të tilla. Madje gjithëmonë mendoja se sa me ironi do të më shohë në rolin që tentoj ta përqafoj – profesionin që sjell plumba e dhe…
Askush nuk do të mund ta bëjë gazetarinë si ai sepse vargjet e tij kishin melodi misterioze dhe ishin të mbushura plot shpirt. Ai ishte një në këtë tokë që kurrë nuk u ngop me gurë e heroizma,  gënjeshtra dhe gjak.
Një moment u ndala dhe pyeta veten cila është historia e shqiptarit nëse në hymnin e tij përmendet trathtia? Apo pse një mik imi më pat thënë se historia jonë mund të përfshihet me një fjali të zgjeruar. Këtë fjali e mbaj mend si fëmijë dhe kurrë nuk munda ta zbërthej deri pas vrasjes së Afrimit, Enverit, Xhemës, Bekimit…
Para librit me një emër dhe me vetëm një fjali u ndala dhe nuk i dëshirova lotët sepse do ta prishja ata pak shoqërim që e kisha me Njeriun. E rilexova atë fjali në librin e bardhë të mermertë dhe me mundin më të madh u përpiqa ti mbedh lotët në shpirt ashtu që të më rëndojnë vetëm mua…Të ftohtit dhe muzgu veç kishin filluar të biejnë e unë e dija mirë se ndër shtëpitë e afërta njerëzit do të thonin: “E shihni, edhe një budalla i ri në llap …” Eh, llapi, mendova unë dhe as që më bëhej pse njerëzit mund të mendonin ashtu. Fundja askush nuk e ka shpikur legjendën e shotës së egër.
Mësuesi i djalit tim e ka menduar atë libër të mermertë siç e ka dhembjen për të nipin. Unë e njoha menjëherë hijen e Kadri Kadriut dhe dhembjen e bardhë e të shumëfishtë të vargut në nisje të Njeriut. Atëherë kur askush nuk pipëtinte dhembja dhe lotët që më ishin mbledhur mu në shpirt më rënduan shumë dhe u ktheva duke mallkuar veten dhe pak metra më larg shpërtheva në vaj dhe bërtita në kupë të qiellës: Më fal o Njeri se nuk deshta…
– Çka kie bre djalë…a mentë të kanë lanë a, më pyeti një plak që po shkonte i vetëm hekurudhës.
Në fillim u frikësova nga ai, por vazhdova ashtu duke folur me vetveten dhe i zbraza lotët deri sa mu bë se u  lirova nga ajo barrë e rëndë…
“Je ende i ri dhe në kërkim të së vërtetës mund të takohemi shpejt, o i uruar” më erdhi një zë që e njoha ashtu siç e njoha edhe atëherë kur dhembja mu kthye në forcë, atëherë kur filluan të na e shkruajnë të tjerët eptafin përmes do pamfleteve … A ishte e mundshme që në dimensionin e takimit po fliste ai?
“Më fal për mëkatin miku im, por unë po vdes nga dhembja për të të thënë bile vetëm një fjalë…sepse…sepse…”.
“Mos u mundo ta thesh heshtjen, mos ngarend pas të vërtetës. Je ende shtalb e mund të të thejnë e madje edhe dhunshëm të të sjellin këtu ku jam unë. Këtu është edhe Enveri, edhe Xhema…edhe emnaku yt…ju të gjallët kot na vajtoni ne…bile  mos e  merr rolin e kukuvajkës se ne nuk do të na ktheni dot atje … po eja, eja më afër e të bisedojmë nëse veç je nisur rrugëtimit të mjegullës…”!
“Unë po bëjë mëkat dhe ende nuk po di çfarë jam në këtë jetë; as i gjallë as i vdekur. Jam lodhur me intriga miku im; fëmijët po na e mësojnë ende historinë e pa bërë e ne strukemi si pulat. Kemi marrë nga një karrige dhe jemi bërë të huaj për mikun, familjen dhe …”, i thash me lotët që binin pa pra në librin e bardhë të mermertë. Një yll u shkëput nga qielli dhe ra dikund tek ara e mullinit të vendlindjes sime. Se si mu kujtua heshtja e atij mullini plak që kurr nuk u shkatërrua kurse as që u rindërtua ndonjëherë…
“Mëkatin që po e bënë nuk është i pafalshëm miku im…ec tehut të shpatës, merr fjalët e gurit dhe të heshtjes e thure poezinë më të mirë të jetës…mësoje të vërtetën time dhe kuptoje shpirtin tënd dhe atëherë kurr më nuk do të shkruash për të vdekurit dhe përmendoret”, dëgjova zërin e tij dhe përnjëherësh mu duk se dikush ma lëmonte fytyrën dhe ma fshinte lotin…atëherë plasa në vaj dhe ika si i çmendur arave, pa ditur ku isha nisur dhe në cilën botë e në cilën kohë isha…! Vaji im shpërndahej në kohë dhe lotët mbilleshin arave të vendlindjes… “Në dritaren time perde mos lëshoni, mos lëshoni…mos lëshoni…” ishte zëri që më ndiqte pas…
Kur dola nga ankthi dhe pavetëdija që më kishte marrë rrugës së pa rrugë isha tek ara e Kishës në vendlindjen time të dashur që aq shumë më solli kujtime të fëmijërisë sime të dhembshme…Librin e bardhë të mermertë e kisha marrë me vete në bebza syri. Duke lexuar fjalinë e  gdhendur në gur mu kujtua takimi me të dhe me Komandantin. Ai më luti t’i tregoj pak për njeriun më të pafytyrë për të cilin ende dyshohet që të ketë dorë në vrasjet e shkronjave shqipe… Këtyre arave me buk dikush ka lënë një libër të fjalës dhe e vërteta po lindë sikur fëmijët tanë që po rriten. Buzëqeshja e tij më therri në shpirt kur unë përpëlitesha ta vras frikën dhe terrin…dhe arrita t’u them kapuqonëve: Kurrë s’mund ta vrani të vërtetën sepse fëmijët po na rriten…Kur mendova se një shpatë më qëndronte në fyt, përsëritshëm ajo dorë që ma fshiu lotin më preku flokun.
”Aty zë fill krimi o djalë…dhe mos harro se e vërteta edhe shumë kohë do të mbetet nën dheun e kësaj toke që fsheh me xhelozi tregimet e vendlindjes”, përsëritshëm dëgjova një zë tjetër që mu duk se erdhi nga Shtëpia e Pavarësisë që nuk u ndërtua ende.  Në Rilindje kishte rënë terri menjëherë pas ardhjes së lirisë…kurse miku im tjetër buzëqeshi dhe lotoi në të njëjtën kohë: Po na kafshojnë të kuqtë pati thënë ndër lotë për Njeriun dhe buzëqeshej para vdekjes që shpejt e mori…
Një kal i bardhë vraponte si i çmendur rreth kishës së vendlindjes. Kush e kishte ndërtuar kishën nuk pata ide për një moment derisa kali i bardhë i pashaluar fluturoi qiellit. Një kitarë ndihej nga larg me një zë melankolik… Jusuf Gërvalla po përpiqej ta shalonte kalin, kurse në librin e mermertë po gdhendej një lot. Atëherë fillova të çirrem si i çmendur dhe e kërkova një fjalë ngushëllimi nga Ai. Ai edhe atëherë kur ma shkruan para-aktakuzën që ndillte plumb, më pati thënë ta dëgjojë egon time dhe të shkruajë ashtu si shkruhet: shqip.  Ai ma mbolli ndjenjën e pafajësisë dhe me fjalët e tij e qetësova babën dhe nënën që e dinin se çka më priste pas pamfletit të atyre që sot sillen të lirë e krimet në emër të atdheut i ndjekin si hije. Përnjëherë mu kujtua profesori  i historisë që më tha para dhjetë vjetësh: “Vampirët e kuq dëshirojnë vetëm gjak sepse ata notojnë revolucioneve …”.
Mëngjesi po vinte dhe e ndieja ndër qepallëza se si shkrihej loti. As syri nuk deshti perden e lotit e kur rrezja e parë ra mbi librin e mermertë fjala kishte vesë dhe diell bashkë…unë ende kërkoja të di për kohën. E di se edhe atë do të na e vranin por ajo dhe fjala kanë marrë rrugë. Gjithëçka kujtoj atë natë vjeshte ishte kujtimi se miqt që na i mori dimri i madh i pashë atë natë tek Kisha e vendlindjes që dikush e kishte ndërtuar për një natë. Fjalët i mori era e vendlindjes e libri i mermertë mbeti i ftohtë me lotin e ngrirë mbi fjalinë e nisjes…Ai, njeriu që e pashë dhe ma fshiu lotin mbase ma fali mëkatin, kurse mësuesi i djalit tim më pret për të më treguar se rrugëtimi nëpër mjegull patjetër përshkon rrezet e  të diellit dhe plagët e moçme. “Ti nuk ke bërë mëkat e djali i yt … ”, më tha mësuesi dhe më tregoi se si djali i kishte grisur perdet e klasës një natë më parë.
16 nëntor, 2001 / Bekim Toçani
Copyright©2000-2002 Trepca.net – Të drejtat e rezervuara.